Bedreiging

Versnipperd leefgebied

Hartmann Bergzebra’s leven overwegend in beschermde gebieden. Een groot deel daarvan is omheind, waardoor de zebra’s hun natuurlijke trek niet meer kunnen vertonen. Bij droogte kunnen de zebra’s daardoor niet bij waterpoelen komen. Ook kan voedselschaarste hierdoor een probleem vormen. Bovendien kunnen de zebra’s van verschillende subpopulaties niet meer onderling uitwisselen. Lokale boeren zien de zebra’s daarnaast als concurrent van hun vee. Als de zebra’s op boerenland komen, bestaat dan ook de kans dat ze geschoten worden. 

Verspreidingsgebied

Vroeger was het leefgebied van Hartmann’s opgedeeld in vier subpopulaties verspreid over zuidelijk zuid Afrika, Namibië en Angola. Tegenwoordig leven ze alleen nog in enkele beschermde natuurgebieden in Namibië. In de afbeelding is het verschil te zien tussen het verspreidingsgebied van vroeger en nu.

Verspreidings gebied

Cameravallen

Om de Hartmann bergzebra’s te monitoren worden cameravallen gebruikt. Ondanks inspanningen om ze te beschermen raken de camera’s soms beschadigd door hyena’s en bavianen. In 2017 heeft het Gaia Nature Fund nieuwe cameravallen gedoneerd, omdat het vervangen en repareren ervan erg kostbaar is.   

In het geval van de Hartmann bergzebra worden de cameravallen doorgaans bij waterpoelen geplaatst. Omdat elke zebra een uniek strepenpatroon heeft, kunnen onderzoekers op de foto’s niet alleen zien hoeveel of hoe vaak er zebra’s bij elke poel zijn, maar ook om welke individuen het gaat. Dit is belangrijk om individuele dieren of groepen te kunnen volgen. Zo kunnen de onderzoekers aan de lichaamsconditie zien hoe het met de dieren gaat en ook hoe de groep zich verplaatst. 

Cameraval 1
Cameraval 2
Cameraval 3

Resultaten

Dankzij de donatie van het Gaia Nature Fund heeft het Mountain Zebra Project (Namibië) zeven cameravallen en een GPS-apparaat gekocht. Zo kunnen de onderzoekers het aantal zebra's en hun verblijflocaties nog beter in kaart brengen. Met de resultaten/foto's kunnen de natuurbeschermers betere maatregelen treffen om de soort te beschermen. Zo kunnen ze bijvoorbeeld bepalen hoeveel waterbehoefte er is en of er extra water voorzien moet worden. Ook kunnen ze lichaamsconditie van de individuele zebra's in de gaten houden om te zien hoe het met de dieren gaat. 

 

Naast onderzoek, richt het Mountain Zebra Project zich ook op de bezoekers van de natuurparken. 

€5500
Van het €5500 doel.
Resultaten

Natuurbehoud op afstand door de Covid-19 pandemie

Mountain Zebra Project

Door: Prof. Morris Gosling | Mountain Zebra Project

 

Al enkele jaren werk ik aan een lange termijn onderzoek waarbij we de Hartmann bergzebra populatie in Namibië monitoren. Normaal gesproken bezoek ik Namibië twee keer per jaar voor een veldonderzoek van 6 weken, maar nu werk ik vanuit mijn huis in Engeland. Tijdens dit veldonderzoek controleren we een netwerk van cameravallen in beschermde gebieden en observeren we de dieren in het veld. De foto’s van de cameravallen worden gebruikt om individuele bergzebra’s te kunnen monitoren en helpen bij het uitbreiden van onze database van de populatie. Informatie die van groot belang is voor populatie management. De corona pandemie en de bijkomende maatregelen hebben grote impact op onze vooruitzichten om wel of geen veldwerk uit te kunnen voeren. Deze onzekerheid geldt niet alleen voor ons, maar voor veel natuurbehoudsprojecten waarbij veldwerk noodzakelijk is om bedreigde soorten te beschermen.

Ik had gepland staan om in mei en juni van dit jaar naar Namibië te vertrekken, maar in plaats daarvan zit ik achter mijn computerscherm om foto’s en andere informatie te verwerken die ik doorgestuurd krijg van lokale vrijwilligers. Dit werkt tot op zekere hoogte, maar mijn veldbezoeken om de camera’s te onderhouden en te verplaatsen en het uitvoeren van andere werkzaamheden moet ik voor nu even opzij leggen.

 

Gevolgen van de pandemie
Persoonlijk maak ik me ook veel zorgen over de huidige gebeurtenissen in Namibië en de potentiële gevolgen voor de Hartmann bergzebra. Namibië heeft tot dusver de meest heftige aspecten van de pandemie kunnen ontlopen. Er zijn slechts 16 gevallen van Covid-19 bekend en gelukkig is er tot nu toe nog niemand overleden. Maar de Namibische economie is grotendeels afhankelijk van wildlife toerisme waarvan de meeste bezoekers uit Zuid-Afrika, Europa en de USA komen. Reizen vanuit deze landen is nog slechts beperkt toegestaan door de maatregelen. Namibië gaat momenteel vanuit een lockdown naar een tweede fase waarin internationaal toerisme wordt aangemoedigd, maar dit heeft slechts een kleine impact op de toestroom van toeristen. De inkomsten uit het internationale toerisme zullen in 2020 met zekerheid enorm afnemen. De duur van deze afname zal niet afhangen van wat er in Namibië gebeurt, maar van de ontwikkelingen in de andere landen waar de meeste toeristen vandaan komen.

In deze kritieke tijd is het van groot belang om de populatie Hartmann bergzebra’s strak in de gaten te houden. Momenteel kan dit alleen worden gedaan door lokale bewoners die de camera’s controleren en ons van andere informatie voorzien over de dieren en hun leefgebied. Dit project heeft zijn eigen uitdagingen, met daarbij nu ook extra kosten omdat de vrijwilligers moeten reizen om de camera’s en SD-kaarten te vervangen, voordat ze de data naar mij kunnen sturen.

 

Hulp vanuit het Gaia Nature Fund 
Ik heb veel geluk dat GaiaZOO via het Gaia Nature Fund zo vrijgevig is geweest om deze kosten te vergoeden. Het is een perfect voorbeeld van hoe een goede dierentuin kan helpen bij het behoud van bedreigde diersoorten in het wild, zelfs in tijden waarin hun eigen situatie onder druk staat door de maatregelen die genomen zijn om de pandemie onder controle te houden.

 

Prof. Morris Gosling

Institute for Sustainability, University of Newcastle; and Mountain Zebra Project, Namibia Nature Foundation.

Je wordt binnen 3 seconden doorverwezen naar GaiaZOO