Gaia-blog: Diertransporten

Hoe komen dieren in de dierentuin?

In een dierentuin als GaiaZOO vind je heel veel wilde dieren. Maar hoe komen die er eigenlijk? Graag vertellen we je hierover meer.
Er worden geen dieren meer gevangen uit het wild om dierentuinen te bevolken. Dus zorgen dierentuinen tegenwoordig zelf voor het behoud van hun populaties op langere termijn. Ze werken daarvoor samen in fokprogramma’s (EEP en ESB). In Europa gebeurt dat binnen EAZA, Europese Associatie van Zoos en Aquaria, waarbij zo’n 330 dierentuinen zijn aangesloten. In de ene dierentuin doen olifanten het goed, de ander heeft meer succes met apen. Wat doen ze dan? Dierentuinen ruilen dieren met elkaar. Hier komt geen geld aan  te pas, zodat de handel in wilde (exotische) dieren niet wordt gestimuleerd en zodat elke serieuze dierentuin mee kan doen. De dierenruil gebeurt op advies van de coördinator van het fokprogramma voor een bepaalde diersoort: hij/zij weet het beste welke dieren van die soort geschikt zijn om zich voort te planten, waar en met welke soortgenoten. Vervolgens kan het plan voor de verhuizing gemaakt worden!

Voor elk dier is een document van oorsprong en eigendom nodig, dat wordt afgegeven door de dierentuin van vertrek. Dit document vermeldt de individuele kenmerken van het dier (transponder of bijvoorbeeld ringnummer), het geslacht, de geboortedatum en geboorteplaats. Het is een soort dierenpaspoort. Voor een dier van een bedreigde diersoort is een CITES*-certificaat nodig, dat moet worden aangevraagd bij het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Het  CITES-certificaat garandeert dat de dierentransfer in gevangenschap geboren dieren betreft, uit erkende dierentuinen en dat de transfer geen schade berokkent aan de populatie van die soort in het wild.

Daarnaast moet elk dier dat getransporteerd wordt, ter bescherming van de volksgezondheid én de veeteelt binnen de EU, voorzien zijn van een gezondheidscertificaat (TRACES). Er worden bloedonderzoeken verricht om zeker te zijn dat de dieren geen besmettelijke ziektes hebben. Als de bloeduitslagen goed zijn, kan een dierenarts van de VWA (Voedsel en Waren Autoriteit) worden uitgenodigd om het dier te komen keuren en het TRACES-certificaat op te maken.

Intussen heeft de ontvangende tuin ook een gespecialiseerde dierentransporteur gesproken die het transport gaat uitvoeren. Voor de kleinere diersoorten verzorgen dierentuinen het transport vaak zelf. De meeste dieren worden in kisten vervoerd: aangepast aan de specifieke eisen van die diersoort. Grotere hoefdieren, zoals paarden en antilopen, worden voornamelijk vervoerd per trailer. Voor de echte grote dieren, zoals neushoorns, giraffen en olifanten, gebruiken de dierentransporteurs speciale containers. Als het mogelijk is arriveert zo’n container al een paar weken voor het transport in de dierentuin van vertrek. Het dier kan zo aan de container wennen. Indien dit niet mogelijk is, moet een groter dier vaak eerst verdoofd worden, voordat het dier in de container geladen kan worden. Veel dieren krijgen enkele dagen voor het transport plaatsvindt nog een kalmerend middel toegediend om het transport (en de eerste dagen in de nieuwe omgeving) een beetje te vergemakkelijken.

Zoals je ziet komt er heel wat kijken bij een dierentransport. Al met al duurt het vaak enkele weken voordat alle papieren en benodigdheden geregeld zijn. Maar soms, bijvoorbeeld in het geval van de otter van GaiaZOO, die van buiten de EU moest komen én tot de bedreigde diersoorten behoort, waren er 2 CITES-certificaten en een extra gezondheidscertificaat nodig. Inclusief de daarbij behorende vertalingen, duurt het bijna een jaar voordat het dier werkelijk aankomt in zijn nieuwe verblijf in GaiaZOO!

*CITES – Convention on International Trade in  Endangered Species ( 1973) : Internationale overeenkomst die inmiddels door bijna alle landen ter wereld werd ondertekend en waarin wordt afgesproken dat er geen dieren van bedreigde diersoorten meer uit het wild mogen worden gevangen.

Geschreven door: Hanny Verberkmoes

Secretariaat ZOOmanagement / dierenregistratie